Firmy coraz częściej mierzą się z oczekiwaniami dotyczącymi raportowania wpływu na środowisko, społeczeństwo i ład korporacyjny. W odpowiedzi na te wyzwania wprowadzono CSRD – dyrektywę Unii Europejskiej, która znacząco zmienia podejście do raportowania niefinansowego. Dla wielu przedsiębiorstw to nowy obowiązek, ale też szansa na większą przejrzystość i zaufanie interesariuszy. W niniejszym artykule wyjaśniamy, czym jest CSRD, od kiedy obowiązuje i jak przygotować się do jej wdrożenia w praktyce.
Czym jest CSRD i dlaczego wprowadzono tę dyrektywę
Dyrektywa CSRD (Corporate Sustainability Reporting Directive) została przyjęta przez Unię Europejską w celu ujednolicenia i rozszerzenia obowiązków raportowania zrównoważonego rozwoju. Zastępuje wcześniejszą dyrektywę NFRD, która obejmowała znacznie mniejszą liczbę podmiotów. CSRD ma sprawić, że raporty dotyczące kwestii środowiskowych, społecznych i zarządczych (tzw. ESG) staną się bardziej porównywalne i wiarygodne. Nowe przepisy wprowadzają obowiązek publikowania szczegółowych danych o wpływie działalności firmy na otoczenie – zarówno w zakresie ekologii, jak i etyki prowadzenia biznesu.
W praktyce oznacza to, że przedsiębiorstwa będą musiały udokumentować swoje działania w takich obszarach jak emisje gazów cieplarnianych, warunki pracy, równość płac czy łańcuch dostaw. Wymagane raporty będą sporządzane według jednolitych europejskich standardów ESRS (European Sustainability Reporting Standards). Dodatkowe informacje w tym temacie znajdziesz pod adresem https://jdp-law.pl/newsletter/implementacja-csrd-do-polskiego-porzadku-prawnego-biuletyn-esg/
CSRD od kiedy obowiązuje – harmonogram wdrażania
Jedno z najczęściej zadawanych pytań brzmi: „CSRD od kiedy zaczyna obowiązywać?” Odpowiedź nie jest jednoznaczna, ponieważ wprowadzenie dyrektywy zostało rozłożone na kilka etapów. Zależnie od wielkości i charakteru organizacji, obowiązek raportowania zaczyna obowiązywać w różnych latach.
| Rok | Zakres podmiotów objętych obowiązkiem raportowania CSRD |
|---|---|
| 2024 | Duże spółki publiczne już objęte dyrektywą NFRD (raportowanie za rok 2024 w 2025 roku) |
| 2025 | Duże przedsiębiorstwa spełniające co najmniej dwa z trzech kryteriów: 250 pracowników, 40 mln euro przychodu, 20 mln euro aktywów |
| 2026 | Małe i średnie spółki giełdowe oraz niektóre instytucje finansowe |
| 2028 | Spółki spoza UE prowadzące działalność na terenie Unii (z przychodem powyżej 150 mln euro rocznie) |
Harmonogram wdrażania CSRD został zaplanowany tak, by umożliwić firmom przygotowanie się do nowych obowiązków. Dla wielu organizacji kluczowe będzie wcześniejsze rozpoczęcie analiz wewnętrznych, dostosowanie systemów raportowania i przeszkolenie zespołów.
Jakie dane trzeba będzie raportować
Zakres informacji objętych dyrektywą CSRD jest znacznie szerszy niż dotychczas. Raporty mają obejmować dane ilościowe i jakościowe dotyczące wpływu działalności firmy na środowisko i społeczeństwo. Wymagane informacje można pogrupować w kilku kategoriach:
- działania proekologiczne – emisje CO₂, zużycie energii, wody i surowców;
- warunki pracy i prawa pracowników – bezpieczeństwo, różnorodność, równość płci;
- zarządzanie łańcuchem dostaw – etyczne pozyskiwanie materiałów, wpływ podwykonawców;
- ład korporacyjny – struktura zarządu, procesy decyzyjne, przejrzystość finansowa;
- wpływ na społeczności lokalne – działania społeczne, sponsoring, współpraca z organizacjami pozarządowymi.
Co istotne, dane te mają być raportowane w sposób możliwy do weryfikacji przez niezależnych audytorów. Transparentność i porównywalność informacji to fundament CSRD, który ma zwiększyć zaufanie inwestorów i opinii publicznej.
Jak przygotować się do raportowania zgodnego z CSRD
Proces przygotowania do raportowania zgodnego z dyrektywą CSRD wymaga czasu i planowania. Wiele firm zaczyna od przeglądu obecnych procesów i analizy, jakie dane są już gromadzone. Następnie konieczne jest dopasowanie ich do wymagań standardów ESRS. Dobrym krokiem jest powołanie zespołu projektowego, który będzie odpowiedzialny za wdrożenie nowych procedur.
- Przeprowadzenie analizy luki – sprawdzenie, jakie dane są już dostępne, a których brakuje.
- Opracowanie strategii raportowania – określenie odpowiedzialności i harmonogramu działań.
- Wdrożenie systemów informatycznych do gromadzenia danych ESG.
- Szkolenie pracowników i kadry zarządzającej w zakresie nowych obowiązków.
- Weryfikacja raportu przez zewnętrznego audytora.
Największym wyzwaniem dla przedsiębiorstw będzie spójne łączenie danych z różnych działów i dostosowanie ich do wymogów unijnych standardów. Wymaga to współpracy między finansami, HR-em, działem prawnym i operacyjnym. Firmy, które rozpoczną przygotowania wcześniej, mogą potraktować CSRD jako okazję do uporządkowania procesów wewnętrznych i budowy wiarygodnego wizerunku.
Dlaczego raportowanie zrównoważonego rozwoju ma znaczenie
Choć CSRD jest obowiązkiem prawnym, jej znaczenie wykracza poza same regulacje. Raporty niefinansowe stają się coraz ważniejszym elementem strategii firm, ponieważ interesariusze oczekują przejrzystości i odpowiedzialności. Inwestorzy, kontrahenci i klienci coraz częściej kierują się danymi ESG przy podejmowaniu decyzji biznesowych.
Z tego względu CSRD może stać się narzędziem budowania zaufania i przewagi konkurencyjnej. Transparentne raportowanie wspiera długofalowe relacje z rynkiem, pomaga identyfikować ryzyka środowiskowe i społeczne oraz pokazuje zaangażowanie w zrównoważony rozwój.
Wdrażanie nowych przepisów bywa wyzwaniem, ale pozwala też lepiej zrozumieć wpływ organizacji na otoczenie i zwiększyć jej odporność na przyszłe zmiany regulacyjne. Dobrze przygotowana strategia ESG, zgodna z wymaganiami CSRD, staje się dziś standardem odpowiedzialnego prowadzenia biznesu.